Sevimli Bilgi Köşesi Yazılar

Dil, insanlık tarihinin en eski ve en evrimsel araçlarından biridir. Kelimelerin kökenlerini ve evrimlerini incelemek, sadece dilin tarihsel sürecini anlamamıza yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal değişimleri, kültürel dönüşümleri ve insan düşüncesinin evrimini de aydınlatır. Bu bağlamda, etimoloji — kelimelerin kökeni ve tarihsel gelişimi — dil biliminden çok daha fazlasıdır. Etimolojiyi anlamak, bize bir dilin geçmişindeki toplumsal dinamikler ve kültürel etkileşimler hakkında derinlemesine bilgiler sunar. Bu yazıda, etimoloji kelimesinin kökenini ve tarihsel gelişimini inceleyecek, bu süreçte dilin evrimini ve toplumsal değişimleri nasıl yansıttığını tartışacağız. Etimoloji Kelimesinin Anlamı ve Kökeni Etimoloji kelimesi, Yunanca “etumon” (gerçek anlam) ve “logos” (kelime, bilgi) kelimelerinin…

Camon Hangi Marka? Bazen, küçük bir soru bile içimizi nasıl karıştırabilir, değil mi? “Camon hangi marka?” sorusu, aslında büyük bir dert haline gelmişti. O kadar basit görünüyordu ki… Ama o kadar çok şeyle bağlantılıydı ki… Şimdi düşününce, o anı hatırlamak bile yüzümde gülümseme bırakıyor. Ama o zamanlar, o kadar da kolay değildi. Umut ve Heyecan Arasında Birkaç hafta önce, Kayseri’deki eski mahallemde uzun zaman sonra annemle bir araya geldik. O gün, hayatımın bazı kırılma noktalarından biriydi. Annemin her zamanki alışveriş listesine göz attığımda, gözüm birden “Camon” yazan küçük bir not kağıdına takıldı. “Camon? Ne bu?” diye sormadan edemedim. Annem, bir…

Cezaevine Giren Kişi Askere Gider Mi? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyat, yaşamın ve insan ruhunun derinliklerine ışık tutan bir keşif aracıdır. Her bir kelime, düşünceleri dönüştürme ve duyguları evriltme gücüne sahiptir. Edebiyatın gücü, yalnızca yazılı kelimelerde değil, aynı zamanda onları okuyan ruhlarda da yankı bulur. Bu yazıda, cezaevine giren bir kişinin askere gidip gitmeyeceği sorusunu, kelimelerin ve anlatıların dönüştürücü etkisi üzerinden, farklı metinler, türler ve temalar aracılığıyla keşfedeceğiz. İnsanlık tarihinin en önemli meselelerinden biri olan “özgürlük” ve “sorumluluk” kavramları, bu yazıda bize rehberlik edecek. Cezaevine Giren Kişi ve Toplumla İlişkisi Cezaevine giren bir kişi, toplumdan dışlanmış ya da ondan yabancılaştırılmış…

Pertek Zaza Mı? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Felsefi Bir İnceleme Hayat bir nehrin akışı gibi, zamanla şekillenen ve her akıntısında yeni soruları, kimlikleri ve tanımları yansıtan bir süreçtir. Her birey, doğduğu andan itibaren kim olduğunu, nereden geldiğini ve hangi bağlamda var olduğunu sorgular. Peki, kimlik ve aidiyet bu akışta nasıl bir yer tutar? Özellikle bir etnik kimlik üzerinde düşünürken, neyi “doğal” olarak kabul edebiliriz? Pertek Zaza mıdır? Bu sorunun peşinden gitmek, yalnızca bir etnik grubun tanımlanması meselesi değildir; aynı zamanda bu kimliğin etik, bilgi ve varlık (ontoloji) açısından neyi ifade ettiğini anlamaya çalışmaktır. Etik Perspektifinden Kimlik ve Aidiyet Etik:…

Keşkek Diyeti Bozar mı? Kültürel Görelilik ve Kimlik Oluşumuna Dair Bir Antropolojik Bakış Dünya üzerindeki farklı kültürler, her biri kendi sosyal yapısı, ritüelleri, sembolleri ve ekonomik sistemleriyle özgün birer evreni temsil eder. Her bir toplum, kendine özgü alışkanlıklar, gelenekler ve yemek kültürleriyle hayatın en temel ihtiyaçlarını karşılamanın ötesinde, kimlik oluşturmanın, aidiyet hissi yaratmanın ve sosyal bağlar kurmanın yollarını bulur. İnsanlar, yedikleri yemekler üzerinden hem kendi kimliklerini tanımlar hem de toplumlar arası ilişkilerini şekillendirir. Peki, geleneksel bir Türk yemeği olan keşkek, modern diyet anlayışlarını nasıl etkiler? Keşkek diyeti bozar mı? Bu soruyu antropolojik bir bakış açısıyla ele alırken, küresel bir kültürel…

İtimadın Yok Ne Demek? Güvenin Psikolojisi, Kırılganlık ve İnsan İlişkilerinin Görünmeyen Yüzü Bir psikolog olarak insan davranışlarını anlamaya çalışırken en sık karşılaştığım kavramlardan biri “güven”dir. Fakat bazen danışanlarımın dilinden dökülen o sade cümle, bir insanın iç dünyasını bütünüyle özetler: “İtimadın yok.” Bu kısa ifade, yalnızca bir duygunun değil, bir geçmişin, bir kırılmanın, bir beklentinin sonucudur. Peki gerçekten itimadın yok ne demek? Ve bu güven eksikliği insanın bilişsel, duygusal ve sosyal dünyasında neyi temsil eder? Güvenin Bilişsel Boyutu: Zihin, Risk ve Kontrol İllüzyonu Bilişsel psikoloji açısından güven, bir tahmin mekanizmasıdır. İnsan zihni, diğerlerinin davranışlarını öngörmek için sürekli modeller oluşturur. İtimadın yok…

Avusturya-Macaristan İmparatorunu Kim Öldürdü? Bazen tarih, bir anda yakaladığı kalp atışlarıyla seni alır ve bir daha bırakmaz. Sanki bir şeyler, birileri, bir anı izlerken gözlerini bir anda dikip onları görürsün. Bunu anlatabilmek zor, ama işte 25 yaşında Kayseri’de yaşayan ben, her gün küçük defterime duygularımı yazarken bu soruyla karşılaştım: “Avusturya-Macaristan İmparatorunu kim öldürdü?” Ve bu soru, bana bir yolculuğun kapılarını araladı. Heyecan ve Hüzün Arasında Bir An Kayseri’nin o sakin sokaklarında yürürken birden aklıma geldi. O eski günü, 28 Haziran 1914’ü düşünmeye başladım. O gün, her şeyin değiştiği bir gündü. Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Ferdinand’ın öldürülmesi, dünyayı derinden sarstı. Bu bir…

Yiyerek Ünlü Daralması: Bir Felsefi İnceleme Bütün insanlık tarihi boyunca, kimlik ve başarı arasındaki ilişki her zaman dikkat çekici bir tema olmuştur. Ancak, modern dünyada bu ilişki, yemek ve tüketim kültürlerinin de etkisiyle daha da karmaşıklaşmıştır. Peki ya bir kişinin ünlü olmasının, sadece yaptığı işten ya da sahip olduğu yetenekten değil, yediği yemeklerden kaynaklanması? Bu fikir, sadece bir şaka gibi görünebilir, ancak daha derinlemesine incelendiğinde etik, epistemolojik ve ontolojik düzeyde birçok soruyu gündeme getirir. Ne zaman, nasıl ve neden bir kişi ünlü olur? Yiyecek tüketiminin toplumsal statüyle, kişisel kimlikle ve halkın kolektif belleğiyle olan ilişkisi nereye varır? Bu yazıda, “yiyerek…

Türkiye’deki En Büyük Dağ: Ağrı Dağı Üzerine Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, bugünü doğru bir şekilde yorumlayabilmek için bize bir anahtar sunar. Tarihsel süreçler, toplumsal yapılar ve doğal çevre, birbirleriyle karmaşık bir ilişki içinde şekillenir. Türkiye’deki en büyük dağ olan Ağrı Dağı, sadece coğrafi bir öğe olmanın ötesinde, bu topraklarda yaşayan toplumların tarihine, kültürüne ve inançlarına derin izler bırakmış bir simgedir. Bu yazı, Ağrı Dağı’nın tarihsel önemini, bölgedeki toplumsal dönüşümleri ve bu dağın insanlar üzerindeki etkisini inceleyecek ve geçmiş ile günümüz arasında paralellikler kurarak, tarihsel bir bakış açısının nasıl modern dünyayı anlamada önemli bir rol oynadığını tartışacaktır. Ağrı Dağı’nın Coğrafi…

Organik Olmayan İnsomnia: Uyku Sorunlarının Toplumsal Yansıması Uyku, insan yaşamının temel taşlarından biri ve sağlıklı bir yaşam sürdürmek için vazgeçilmez. Ancak, günümüzde giderek daha fazla insan, uyku sorunlarıyla boğuşuyor. Organik olmayan insomnia, yani psikolojik ya da çevresel faktörlere bağlı uykusuzluk, bu sorunların başında geliyor. Peki, uyku sorunları yalnızca bireysel bir sağlık meselesi mi, yoksa toplumsal yapılar, normlar ve güç ilişkilerinin bir yansıması mı? Bu yazıda, organik olmayan insomnia kavramını, onun toplumsal boyutlarını ve daha geniş bir perspektiften insan yaşamındaki rolünü inceleyeceğiz. Belki de uykusuzluğun ardında daha derin, toplumsal bir anlam yatıyordur. Düşünsenize, bir sabah uyandığınızda bir şeylerin eksik olduğunu hissediyorsunuz.…